ابو حنيفه مخصوصا به وسيله‌ى دو تن از اصحاب او ، محمّد بن حسن شيبانى متوفّاى 189 هجرى و ابو يوسف متوفّاى 182 هجرى ، رواج يافت . در بين غالب اقوام و بلاد مشرق خلافت ، مثل خراسان ، ماوراء النّهر ، سند و هند ، مذهب حنفى رواج بسيار داشت . از مختصات مذهب حنفى اتكاء آن بر قياس است . از كتب مشهور حنفيه در فقه مىتوان ، جامع صغير شيبانى ، كتاب الخراج ابو يوسف ، فرائض سجاوندى ، هدايه مرغينانى ، مجمع البحرين ابن السّاعاتى ، و كنز الدّقائق نسفى را ذكر كرد . ( ر . ك : دايرة المعارف فارسى ) . 171 - شافعيّه عنوان پيروان مذهب شافعى ، كه يكى از چهار مذهب مشهور اهل سنّت است . مذهب شافعى ، جامع شيوه‌ى اهل قياس و اهل حديث و درواقع ، واسطه و تلفيقى از اين دو طريقه است . علماى شافعى براى قياس ، اصولى تمهيد كرده‌اند . مراكز عمده‌ى تدريس شافعى به وسيله‌ى شاگردان و پيروان او به تدريج در اقطار ممالك اسلامى انتشار يافت . قاضى ابو زرعه محمّد بن عثمان دمشقى ، مذهب شافعى را در شام ، و محمّد بن على بن اسماعيل قفّال چاچى آن را در خراسان و ماوراء النّهر نشر دادند . از مشاهير علماى شافعيه نسائى ، ابو الحسن اشعرى ، ماوردى ، ابو اسحاق شيرازى ، امام الحرمين ، ابو حامد غزّالى ، و رافعى را مىتوان نام برد . ( ر . ك : دايرة المعارف فارسى ) . 172 - بكريّه منسوب به ابو بكر مخزومى بن عبد الرّحمن بن حارث بن هشام يكى از فقيهان هفت‌گانه‌ى مدينه است به سال 94 درگذشت . دايرة المعارف القران العشرين ) . 173 - مالكيّه پيروان مالك بن انس از ائمه‌ى مذاهب اسلام . وى به عكس ابو حنيفه ، به احاديث و سنن